Parc Spelderholt te Beekbergen
De vijf zintuigen
En dan wordt aan de architect ir. Gelt Glas van het architectenbureau Abel, Eisma, Glas te Leeuwarden gevraagd: ontwerp een kleinschalig woonproject voor ouderen en maak gebruik van de bestaande bebouwing het zgn. Wim Deetmanhuis, Parc Spelderholt te Beekbergen. Je bent vereerd met de opdracht, maar dan, wat moet je tekenen? Wat is de essentie van de opdracht? Slapeloze nachten breken aan van stress, irritatie in het gezin, kortom je bent gewoon onhandelbaar voor je omgeving. Vervolgens begint er langzamerhand een idee te ontspruiten hoe de gestelde vraag op te lossen.
Wat is de kern, waar draait het om in het leven c.q. levensbeleving. Het antwoord is: de vijf zintuigen, daar draait het allemaal om. De mens bezit vijf zintuigen: zien, smaak, reuk, gevoel en gehoor.
Aan het werk. Wij hebben geen tekeningen maar een collage gemaakt. Geen teksten maar fotos en tekeningen per zintuig gegroepeerd met de hoop dat die aanspreken. Aldus de eerste presentatie van het schetsontwerp: een collage (verbeeldende beelden en geen tekeningen). De vijf zintuigen op een rij: zien, smaak, reuk, tastzin en gehoor. Bovengenoemde items bewaken het gehele ontwerp, dit geldt voor alle partners.
In deze collage hebben we een ieder laten kijken in ”onze keuken”. Het hoe en het waarom is duidelijker geworden bij het ontstaan van de visieontwikkeling, het ontwerp en de techniek.
Dan, maanden na het ontwikkelen van de visie (waar draait het om in het leven c.q. de levensbeleving; de vijf zintuigen van de mens: zien, smaak, reuk, gevoel en gehoor) op vakantie in de Pyreneën.
Je leest een boek van je dochter van twaalf. In een dag het boek ”De Stomme van Kampen” uitgelezen van schrijfster Thea Beckman. Dan s nachts wakker en je weet ik heb iets gelezen dat door mijn ziel snijdt. Je pakt het boek weer en leest bij het dashboardlichtje van je auto nogmaals passages uit het boek en je weet het: het klopt de visie voor Beekbergen. Ik lees een paar pakkende alineas uit het boek. Het verhaal in het boek speelt zich af in de zestiende eeuw. Hendrick is de zoon uit een apothekersgezin. Hij is doof en stom. In de zestiende eeuw betekende dit dat je niet meetelde in de maatschappij.
Blz. 12
Het leven leek één en al zonneschijn. En nu ….. Vijf zintuigen bezit de mens: gezicht, smaak, reuk, gevoel en gehoor. Van die vijf ontbreekt er bij de kleine Hendrick één: het gehoor en daarmee het voornaamste verbindingsmiddel tussen mensen: de taal. Hij kan huilen, lachen, krijsen, maar niet praten. Dat zal hij ook niet kunnen leren. Of toch wel? Maar hoe dan?
Blz. 14
Ik wil niet dat een kind van mij achterlijk blijft. Ik zal Hendrick leren lezen en schrijven, neemt ze zich voor. Ik zal de wereld voor hem begrijpelijk maken. Ik zie hoe hij vaak met verbaasde ogen naar ons zit te kijken, hij begrijpt ons niet, hij zit opgesloten in een kooi waarin niets doordringt. Ach, mijn kind, hoe bereik ik je?
Blz. 180
Als de ”Stomme van Kampen” ging hij de geschiedenis in, als de nooit overtroffen schilder van ijspret, koude luchten, wazige verten, bevroren landschappen en menselijke tegenstellingen, als het ware om te bewijzen dat met moed, doorzettingsvermogen en ijver elke handicap te overwinnen valt.
Dit ter afsluiting van ons onderzoek van de vijf zintuigen: gezicht, smaak, reuk, gevoel en gehoor.